Trening CKE: bazy danych i arkusz kalkulacyjny

Obszar	Kluczowe zagadnienia	Blok
Projektowanie baz	Klucz główny/obcy, normalizacja 1NF–3NF	17
SQL — łączenie tabel	INNER/LEFT/RIGHT JOIN	18
SQL — agregacja	SUM/AVG/COUNT, GROUP BY, HAVING	19
SQL — zaawansowane	Podzapytania, operacje na datach	20
Import/eksport	CSV ↔ baza danych, spójność referencyjna	21
Excel — logika	JEŻELI, ORAZ, LUB, WARUNKI, adresowanie	22
Excel — wyszukiwanie	WYSZUKAJ.PIONOWO, X.WYSZUKAJ, INDEKS	23
Excel — analiza	Tabele przestawne, pola obliczeniowe	24
Modelowanie	Solver, podstawy VBA	25

Treść zadania

Dana jest baza danych sklepu z tabelami: Produkty(id_produktu, nazwa, cena, id_kategorii), Kategorie(id_kategorii, nazwa_kategorii), Zamowienia(id_zamowienia, id_produktu, ilosc, data_zamowienia).

a) Napisz zapytanie zwracające nazwę produktu, nazwę kategorii i łączną liczbę zamówionych sztuk, dla produktów zamówionych co najmniej 10 razy.
b) Napisz zapytanie zwracające kategorie, w których średnia cena produktu przekracza średnią cenę wszystkich produktów w sklepie.

-- a) JOIN + GROUP BY + HAVING
SELECT P.nazwa, K.nazwa_kategorii, SUM(Z.ilosc) AS suma_zamowien
FROM Produkty P
JOIN Kategorie K ON P.id_kategorii = K.id_kategorii
JOIN Zamowienia Z ON P.id_produktu = Z.id_produktu
GROUP BY P.id_produktu
HAVING SUM(Z.ilosc) >= 10;

-- b) podzapytanie ze średnią globalną
SELECT K.nazwa_kategorii, AVG(P.cena) AS srednia_kategorii
FROM Produkty P
JOIN Kategorie K ON P.id_kategorii = K.id_kategorii
GROUP BY K.nazwa_kategorii
HAVING AVG(P.cena) > (SELECT AVG(cena) FROM Produkty);

3. Zadanie egzaminacyjne 2 — arkusz kalkulacyjny

Treść zadania

W arkuszu Excel kolumna A zawiera nazwiska uczniów, kolumna B — ich oceny (1–6), kolumna D2 zawiera próg zaliczenia (domyślnie 3). Zbuduj formuły dla kolumny C, które: a) zwrócą "Zaliczone" lub "Niezaliczone" na podstawie progu z D2 (adresowanie bezwzględne!), b) w komórce F1 policz, ile osób zaliczyło, korzystając z funkcji LICZ.JEŻELI.

C2: =JEŻELI(B2>=$D$2; "Zaliczone"; "Niezaliczone")

F1: =LICZ.JEŻELI(C2:C100; "Zaliczone")

4. Zadanie egzaminacyjne 3 — łączone (baza + arkusz)

Treść zadania

Wyeksportuj wynik zapytania z zadania 1a do pliku CSV (przypomnij sobie Blok 21), a następnie w Excelu użyj WYSZUKAJ.PIONOWO lub X.WYSZUKAJ, aby na podstawie nazwy produktu wpisanej w innej komórce arkusza wyświetlić jego łączną liczbę zamówień z tego eksportu.

5. Checklist gotowości egzaminacyjnej

Zanim przejdziesz dalej, upewnij się, że potrafisz — bez podglądania notatek — samodzielnie napisać zapytanie z JOIN i GROUP BY/HAVING, oraz zbudować w Excelu formułę łączącą funkcję logiczną z odpowiednim adresowaniem. To dwa najczęściej pojawiające się typy zadań na maturze rozszerzonej z tego obszaru.

Sprawdź wiedzę

1. W zadaniu z podzapytaniem porównującym średnią kategorii do średniej globalnej, w której klauzuli umieszczamy warunek AVG(cena) > (podzapytanie)?

WHERE HAVING ORDER BY

2. Dlaczego w formule =JEŻELI(B2>=$D$2;...) próg w D2 ma adresowanie bezwzględne?

Bo Excel tego wymaga składniowo Żeby przy kopiowaniu formuły w dół odwołanie do progu się nie zmieniało Bo D2 zawiera tekst, nie liczbę

3. Jaka funkcja Excela zlicza komórki spełniające określony warunek?

SUMA.JEŻELI LICZ.JEŻELI ILE.LICZB

1. Mapa powtórkowa — bazy danych i Excel

2. Zadanie egzaminacyjne 1 — baza danych

Treść zadania

3. Zadanie egzaminacyjne 2 — arkusz kalkulacyjny

Treść zadania

4. Zadanie egzaminacyjne 3 — łączone (baza + arkusz)

Treść zadania

5. Checklist gotowości egzaminacyjnej

Sprawdź wiedzę

Podsumowanie bloku