PHP

Zmienne, Typy Danych i Operatory w PHP

INF.03.7 (1) — Podstawy logiki serwerowej

Wprowadzenie Zmienne i Zasady Nazywania

Zmienna w PHP służy do przechowywania informacji. PHP jest językiem dynamicznie typowanym, co oznacza, że nie musisz jawnie określać typu danych podczas deklaracji – typ jest automatycznie określany na podstawie przypisanej wartości.

Zasada: Zmienne zawsze zaczynają się od znaku dolara ($).
Nazewnictwo: Nazwa musi zaczynać się od litery lub podkreślenia (_) i jest czuła na wielkość liter ($imie to inna zmienna niż $Imie).

                    <?php

                        $nazwaProduktu = "Monitor 27\""; // Poprawna nazwa

                        $_liczba_sztuk = 10;

                        $NazwaProduktu = "Inna wartość"; // Inna zmienna!

                        // $1zmienna = 5; // BŁĄD! Nie może zaczynać się cyfrą

                    ?>

Typy Danych Typy Skalarne i Sprawdzanie Typu

Typy skalarne to pojedyncze wartości. Różne operatory zachowują się różnie w zależności od typu danych.

Typ	Opis	Przykład	Funkcja Sprawdzająca
String	Ciąg znaków. Może być w pojedynczych lub podwójnych cudzysłowach.	`$tekst = "INF.03";`	`is_string()`
Integer	Liczby całkowite (bez miejsc po przecinku).	`$wiek = 20;`	`is_int()`
Float (Double)	Liczby zmiennoprzecinkowe (z miejscami po przecinku).	`$pi = 3.1415;`	`is_float()`
Boolean	Wartości logiczne: `true` lub `false`.	`$czyAktywny = true;`	`is_bool()`

Sprawdzanie i Konwersja (Debugging)

Do debugowania typu i wartości zmiennej używamy m.in. gettype() oraz var_dump().

                    <?php

                        $liczba = "50"; // String!

                        var_dump($liczba); // string(2) "50"

                        $liczba_int = (int) $liczba; // Jawna konwersja na int

                        var_dump($liczba_int); // int(50)

                    ?>

Operatory Rodzaje i Priorytety

Operatory w PHP pozwalają wykonywać obliczenia, przypisania oraz porównania wartości.

A. Operatory Arytmetyczne

Do obliczeń używa się m.in. dodawania, modulo, dzielenia oraz potęgowania (**).

                    <?php

                        $x = 10;

                        $y = 3;

                        echo $x + $y; // Dodawanie (13)

                        echo $x % $y; // Modulo (1)

                        echo $x ** $y; // Potęgowanie (1000)

                        echo 10 / 3;  // Dzielenie (3.333...)

                    ?>

B. Operatory Przypisania

Skrócone operatory przypisania upraszczają modyfikowanie wartości zmiennych.

                    <?php

                        $licznik = 0;

                        $licznik += 5; // $licznik = $licznik + 5;

                        $tekst = "Witaj";

                        $tekst .= " Świecie"; // Konkatenacja z przypisaniem

                    ?>

C. Operatory Porównania

Porównania zwracają true lub false; === sprawdza zarówno wartość, jak i typ.

Operator	Nazwa	Przykład	Wynik
`==`	Równy	`10 == "10"`	true (porównuje tylko wartość)
`===`	Identyczny	`10 === "10"`	false (różny typ)
`!=` lub `<>`	Różny	`10 != 5`	true
`!==`	Nie identyczny	`10 !== "10"`	true

Ćwiczenie Zadania Praktyczne (Do wykonania w pliku .php)

Zadanie 1: Operacje VAT (Podstawowe)

Utwórz skrypt obliczający cenę brutto, pamiętając o typach danych i konwersji tekstu na liczbę.

Zadeklaruj $cena_netto = "499.99"; (String) i $vat = 0.23; (Float). Wykonaj jawną konwersję $cena_netto na typ float przed obliczeniem. Oblicz $cena_brutto = $cena_netto * (1 + $vat);. Wyświetl $cena_brutto oraz użyj var_dump(), aby sprawdzić, że jest to typ float.

Zadanie 2: Sprawdzenie Warunków Logicznych (Ponadpodstawowe)

Wykorzystaj operatory porównania i logiczne, aby sprawdzić różne warunki.

Zadeklaruj $status_kod = 200; i $czy_admin = 0; (int, traktowany jako false). Sprawdź, czy $status_kod jest identyczny (===) z ciągiem znaków "200" i wyświetl wynik. Użyj operatora AND (&&), aby sprawdzić: czy status jest 200 I czy $czy_admin jest true? Zmień $czy_admin na 1 i sprawdź warunek ponownie. Wyświetl wynik.

Rozwiązania Zadania VAT i Logika

Rozwiązanie Zadania 1: Operacje VAT

Poniżej gotowy skrypt realizujący obliczenie ceny brutto z jawną konwersją typu.

<?php
/**
 * Zadanie 1: Operacje VAT
 */

echo "<h2>Zadanie 1: Operacje VAT</h2>";

// 1. Deklaracja zmiennych
$cena_netto = "499.99";   // String
$vat        = 0.23;       // Float

echo "<p>Cena netto (początkowo String): ";
var_dump($cena_netto);
echo "</p>";

// 2. Jawna konwersja na float
$cena_netto_float = (float) $cena_netto;

// 3. Obliczenie ceny brutto
$cena_brutto = $cena_netto_float * (1 + $vat);

// 4. Wyświetlenie wyniku i sprawdzenie typu
echo "<p>Cena brutto: " . number_format($cena_brutto, 2, ',', ' ') . " PLN</p>";

echo "<p>Typ i wartość zmiennej \$cena_brutto:</p>";
var_dump($cena_brutto);
?>

Rozwiązanie Zadania 2: Warunki logiczne

Skrypt ilustruje działanie operatorów === oraz && dla różnych wartości zmiennej $czy_admin.

<?php
/**
 * Zadanie 2: Sprawdzenie warunków logicznych
 */

echo "<h2>Zadanie 2: Sprawdzenie warunków logicznych</h2>";

// 1. Deklaracja zmiennych
$status_kod = 200;  // int
$czy_admin  = 0;    // int, w kontekście boolean: false

echo "<p>Początkowe wartości: \$status_kod = {$status_kod}, \$czy_admin = {$czy_admin}.</p>";

// 2. Porównanie identyczności z napisem "200"
$porownanie_identyczne = ($status_kod === "200");

echo "<p>Porównanie \$status_kod === \"200\":</p>";
var_dump($porownanie_identyczne);

// 3. Warunek logiczny z AND przy \$czy_admin = 0
$warunek_a = ($status_kod == 200) && ($czy_admin == true);

echo "<p>Warunek A: status == 200 ORAZ czy_admin == true (czy_admin = 0):</p>";
var_dump($warunek_a);

// 4. Zmiana \$czy_admin na 1 i ponowne sprawdzenie
$czy_admin = 1; // teraz w kontekście boolean: true
$warunek_b = ($status_kod == 200) && ($czy_admin == true);

echo "<p>Zmieniono \$czy_admin na 1.</p>";
echo "<p>Warunek B: status == 200 ORAZ czy_admin == true (czy_admin = 1):</p>";
var_dump($warunek_b);
?>

Materiały Narzędzia i Linki

PHP Manual: Typy danych w PHP.
PHP Manual: Operatory w PHP.
Debugowanie: Używaj var_dump(), aby sprawdzać typ i wartość zmiennych.

Materiały: Zmienne, Typy Danych i Operatory w PHP · Opracowanie na podstawie wymagań INF.03 | Autor: Tomasz Puchała (toloki.pl)