Wprowadzenie do PHP
DefinicjaPHP – Hypertext Preprocessor
PHP to skryptowy język programowania wykonywany na serwerze. Skrypt przetwarza dane (np. z formularza), komunikuje się z bazą danych i generuje wynik w postaci kodu HTML, który trafia do przeglądarki użytkownika.
- Strona statyczna a dynamiczna: HTML bez PHP zwraca zawsze tę samą treść; skrypt PHP może generować różne odpowiedzi w zależności od danych wejściowych (parametry adresu, formularz, sesja).
- Rola PHP w aplikacji: odpowiada za logikę biznesową, obsługę żądań HTTP, sesje użytkowników, walidację danych, współpracę z bazą danych.
- Pliki PHP: aby serwer przetworzył skrypt, plik musi mieć rozszerzenie
.phpi być uruchomiony przez serwer HTTP (np. Apache w XAMPP).
PodstawySkładnia i zasady
1. Znaczniki PHP i struktura pliku
Kod PHP umieszczamy pomiędzy znacznikami <?php i ?>.
Pojedyncza instrukcja kończy się średnikiem (;).
W jednym pliku możemy łączyć fragmenty HTML i PHP, pamiętając, że PHP jest wykonywane po stronie serwera, a HTML po stronie klienta.
2. Wyświetlanie danych – echo
Do wyświetlania tekstu, wyników obliczeń i zawartości zmiennych używamy instrukcji echo.
Możemy łączyć ciągi znaków z wartościami zmiennych za pomocą operatora konkatenacji (.) lub bezpośrednio w cudzysłowach.
ZmienneDeklaracja i typy danych
W PHP nazwa zmiennej zawsze zaczyna się od znaku dolara ($).
Typ zmiennej (liczba, tekst, wartość logiczna) jest określany automatycznie na podstawie przypisanej wartości (typowanie dynamiczne).
| Typ | Przykład | Opis |
|---|---|---|
| String | $imie = "Anna"; |
Łańcuch znaków (tekst ujęty w cudzysłowy). |
| Integer | $wiek = 18; |
Liczba całkowita, bez części ułamkowej. |
| Float | $cena = 99.99; |
Liczba zmiennoprzecinkowa (z częścią ułamkową). |
| Boolean | $zalogowany = true; |
Wartość logiczna: true lub false. |
ĆwiczenieZadania praktyczne (4TI)
Zadanie 1: Kalkulator podstawowych działań
Utwórz plik kalkulator.php, który deklaruje dwie zmienne liczbowe i oblicza podstawowe działania arytmetyczne.
Wyświetl wyniki w czytelnej formie HTML.
<?php $a = 15; $b = 4; echo "<h3>Kalkulator działań na liczbach $a i $b</h3>"; echo "Suma: " . ($a + $b) . "<br>"; echo "Różnica: " . ($a - $b) . "<br>"; echo "Iloczyn: " . ($a * $b) . "<br>"; echo "Iloraz: " . ($a / $b) . "<br>"; echo "Reszta z dzielenia: " . ($a % $b) . "<br>"; ?>
Zadanie 2: Dynamiczna tabela ucznia
Połącz PHP i HTML, aby wygenerować tabelę z danymi ucznia. Dane mają być przechowywane w zmiennych PHP, a sama struktura tabeli napisana w HTML.
<?php
$imie = "Tomasz";
$nazwisko = "Nowak";
$klasa = "4TI";
$profil = "technik informatyk";
?>
<table border="1" style="width:100%; border-collapse:collapse;">
<tr>
<th>Imię</th>
<th>Nazwisko</th>
<th>Klasa</th>
<th>Profil</th>
</tr>
<tr>
<td><?php echo $imie; ?></td>
<td><?php echo $nazwisko; ?></td>
<td><?php echo $klasa; ?></td>
<td><?php echo $profil; ?></td>
</tr>
</table>
Zadanie 3 (dla chętnych): Powitanie z formularza
Utwórz prosty formularz HTML, który pobierze imię użytkownika, a następnie wyświetli komunikat powitalny przetworzony w PHP.
Wykorzystaj metodę GET lub POST.
MateriałyNarzędzia i linki
- Środowisko lokalne: do uruchamiania skryptów PHP potrzebny jest serwer HTTP z interpreterem PHP (np. XAMPP, Laragon, WAMP) zainstalowany na komputerze ucznia.
- Struktura katalogów: pliki
.phpzapisujemy w katalogu udostępnianym przez serwer (np.htdocsw XAMPP), a następnie uruchamiamy je z poziomu przeglądarki (adreshttp://localhost/nazwa_pliku.php). - Dokumentacja: aktualna dokumentacja i przykłady znajdują się na oficjalnej stronie PHP: PHP Manual – Getting Started.
- Samouczek online: dodatkowe ćwiczenia z podstaw PHP (instrukcje, zmienne, echo, formularze) zawiera m.in. serwis W3Schools – PHP Tutorial.